برای محمد طاهر دوست تازه یازده ساله ام

دوم مهرمیلیونها دانش آموز وقتی از خواب بر خیزند در خواهند یافت فصل تعطیلات و خواب خوش صبحگاهی تمام شده است و باید به مدارس بروند و نه ماه با درس و مشق و مقرارت کنار بیایند.آنها بدون آنکه بخواهند خود را در دام نظام آموزشی می یابند که بیشترتوانایی کسب نمره را به آنها می آموزاند تا راههای دستیابی به معرفت و مهارت زندگی را.در این نظام سترون استعدادها بجای آنکه شکفته شونددر پای مدارک بی معنا پرپر می شوند   

دغذغه کادر آموزشی آن نیست که دانش آموز معنای و جوهره ریاضیات و علوم درک کند و نسبت آنرا با زندگی واقعی و عملی خود را در یابد.امابه دانش آموزان یاد می دهند با چه ترفندیی در آزمونها جواب درست تست ها را بیابند تا از سد کنکور بگذرند و وارد دانشگاهی شوند که درآن رونویسی از گفته های استاد و رو نویسی از جزوها حرف و آخر را می زند. مدارکی که تنها در نظام اداری معنا دارد و حقوق افراد را بالا و پائین می برد و بتدریج در زندگی هر چقدر سن بالا می رود همه چیز از یاد می رود و محصول نهایی میلیاردهها ساعت تحصیلی و منابع هنگفت مالی به راحتی آب خوردن از دست می رود.

جامعه ای که به "د انش " اهمیت نمی دهد چه دانش آموز و یا دانشجویی را تربیت می کند.انسانها به سمت آن چیزی به صورت طبیعی جذب می شود که جامعه به آن پاداش می دهد . اگر جامعه به مدرک تحصیلی نه مهارت و توانایی عملی بها می دهد خرید و فروش مدرک ٬پارتی بازی برای ورود به این مرکز و یا دانشگاه مکد روز می شود و بسیاری از مقامات در دانشگاها جعلی مدارک تقلبی را بدست می آورند تا از شنیدن عنوان دکتر و مهندس لذت ببرند.به دلیل حاکمیت رویکرد است که تب تند رفتن به رشته های پزشکی و مهندسی اینقدر تند است چون این واژه ها در جامعه گوش نواز است.در حالی که در در آنسوی آب ها علوم پایه و تحقیقات بنیادی و معرفت عملی حرف اول و آخر را می زند.

میلیونها دانش آموز با شوق و ذوق و با خون دل والدین تحصیلات خود را به پایان می برند و مدرکی می گیرند و اگر پارتی نداشته باشند جایی در نظام اداری بیابند مجبور می شوند به مسافر کشی و دلالی روی آورند و تنها عده معدودی در این نظام فراتر از نظام آموزشی بدنبال دانش می دوند تا همراه مدرک تحصیلی به عمق دانش راه بکشند و آن چیزی که می آموزند تبدیل به خون و پوست خود سازند. آنها چون بازاری برای جذب خود نمی یابند یا از کشور می روند و یا درخلوت با ساختن و سوختن مرزهای دانش ملی را فراتر می برند. برای اصلاح نظام آموزشی باید از مهندسی معکوس استفاده کرد و بجای مدرک زدگی به مهارت ها و توانایی ها به همراه مدرک بها داد. اگر این اتفاق بیفتد به طور طبیعی همه مراحل نظام آموزشی مجبور به تغییر روش می شود. باید امیدوار بود حتی اگر همه شواهد بر خلاف آن حکایت کند. سالها پیش - اوایل دهه شصت - گزارشی نوشتم که در آن رغبت شغلی دانش آموزان قلمی شده بود .تیتر گزارش این بود :"رویای همگانی دانش آموزان دکتر ٬مهندس و کاسب بنز سوار" ٬چقدر این تیتر تازه است . گذر زمان هیچ مشکلی حل نمی کند بلکه بر شدت آن می افزاید.